Fentanyl - opis działania • ulotka
Podstawowe informacje
| Nazwa handlowa | Fentanyl |
| Nazwa międzynarodowa | Fentanylum |
| Substancja czynna | Fentanyl |
| Dostępność | Na receptę |
| Droga podania | Dożylne, na skórę |
| Działanie | Przeciwbólowe |
Informacje o leku
Co to jest lek Fentanyl?
- Fentanyl WZF to syntetyczny, opioidowy lek przeciwbólowy o bardzo silnym działaniu.
- Stosowany jest w celu:
- Zniesienia bólu podczas krótkich zabiegów chirurgicznych.
- Leczenia silnych bólów, np. po urazach lub zawałach serca.
- Przeprowadzania znieczuleń (ogólnego, neuroleptoanalgezji, analgosedacji).
- Podawany jest wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny.
Jakie są wskazania do stosowania Fentanyl?
- Zniesienie bólu podczas krótkich zabiegów chirurgicznych (w małych dawkach).
- Leczenie silnych bólów, takich jak ból pourazowy lub ból towarzyszący zawałowi serca.
- Wywołanie analgezji chirurgicznej podczas znieczulenia ogólnego.
- Znieczulenie neuroleptoanalgezją w połączeniu z lekami neuroleptycznymi.
- Przeprowadzenie analgosedacji w skojarzeniu z innymi lekami, np. benzodiazepinami.
Jakie jest dawkowanie preparatu Fentanyl?
- Dorosli:
- Dawka początkowa: 50 do 200 mikrogramów (spontaniczne oddychanie) lub 300 do 3500 mikrogramów (oddychanie wspomagane).
- Dawka dodatkowa: 50 mikrogramów (spontaniczne oddychanie) lub 100 do 200 mikrogramów (oddychanie wspomagane).
- Dzieci (2-11 lat):
- Dawka początkowa: 1 do 3 mikrogramów/kg mc. (spontaniczne i wspomagane oddychanie).
- Dawka dodatkowa: 1 do 1,25 mikrograma/kg mc. (spontaniczne i wspomagane oddychanie).
- Pacjenci w podeszłym wieku i osłabieni:
- Zaleca się zmniejszenie dawki fentanylu, uwzględniając reakcję pacjenta.
Dawkowanie powinno być dostosowane do stanu pacjenta, masy ciała, wieku oraz rodzaju zabiegu i zastosowanego znieczulenia.
Jaki jest skład preparatu Fentanyl?
- Substancja czynna: fentanyl (50 mikrogramów/ml w postaci fentanylu cytrynianu).
- Pozostałe składniki:
- Sodu wodorotlenek 10% (do ustalenia pH).
- Woda do wstrzykiwań.
Kiedy nie stosować leku Fentanyl?
- Uczulenie na fentanyl lub inne opioidowe leki przeciwbólowe.
- Depresja oddychania (z wyjątkiem określonych sytuacji).
- Choroby zaporowe płuc.
- Przeciwwskazania do zewnętrzoponowej lub podpajęczynówkowej drogi podania.
- Stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) oraz przez 2 tygodnie po zakończeniu ich stosowania.
Jakie są możliwe skutki uboczne stosowania leku Fentanyl?
- Bardzo często (częściej niż u 1 na 10 osób):
- Sztywność mięśniowa.
- Nudności, wymioty.
- Często (rzadziej niż u 1 na 10 osób):
- Pobudzenie.
- Sedacja (nadmierne uspokojenie).
- Zawroty głowy.
- Zaburzenia rytmu serca.
- Niezbyt często (rzadziej niż u 1 na 100 osób):
- Nastrój euforyczny.
- Ból głowy.
- Skurcz krtani, bezdech.
Pełna lista możliwych skutków ubocznych oraz ich częstość występowania znajduje się w ulotce leku.
Z jakimi lekami lub substancjami nie łączyć Fentanyl?
- Leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy, takie jak:
- Benzodiazepiny.
- Barbiturany.
- Leki neuroleptyczne.
- Środki do znieczulenia ogólnego.
- Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) oraz przez 2 tygodnie po ich zakończeniu.
- Leki serotoninergiczne, które mogą prowadzić do zespołu serotoninowego.
- Leki zwiotczające mięśnie, które mogą zwiększać ryzyko bradykardii i zatrzymania akcji serca.
- Leki przeciwgrzybicze (np. flukonazol, worykonazol) oraz niektóre leki przeciwwirusowe (np. rytonawir), które mogą wpływać na działanie fentanylu.
Zawsze należy informować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, aby uniknąć potencjalnych interakcji.
Czy lek Fentanyl uzależnia?
- Wielokrotne stosowanie opioidowych leków przeciwbólowych, w tym fentanylu, może spowodować zmniejszenie skuteczności leku oraz prowadzić do uzależnienia.
- W przypadku obaw dotyczących uzależnienia należy porozmawiać o tym z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można stosować lek Fentanyl podczas karmienia piersią?
- Fentanyl przenika do mleka kobiecego.
- Nie zaleca się karmienia piersią ani użycia odciągniętego pokarmu w ciągu 24 godzin po zastosowaniu leku.
- Decyzję o stosowaniu leku w okresie karmienia piersią powinien podjąć lekarz, rozważając ryzyko i korzyści.
Czy lek Fentanyl jest bezpieczny dla osób starszych?
- U pacjentów w podeszłym wieku zaleca się zmniejszenie dawki fentanylu.
- Należy uwzględnić reakcję pacjenta na lek podczas podawania dawki początkowej i dostosować dawkę dodatkową w razie potrzeby.
- Osoby starsze mogą być bardziej wrażliwe na działanie leku, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa.
- Monitorowanie funkcji oddechowej i ogólnego stanu pacjenta jest kluczowe.
Czy lek Fentanyl jest bezpieczny dla osób z chorobami współistniejącymi?
- U pacjentów z chorobami płuc, nużliwością mięśni, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, zaleca się rozważenie zmniejszenia dawki.
- Osoby z historią uzależnienia od alkoholu lub leków powinny być szczególnie monitorowane.
- Należy również zachować ostrożność u pacjentów z chorobami serca, ponieważ Fentanyl może wpływać na rytm serca.
- Ważne jest, aby lekarz dostosował dawkowanie i monitorował pacjenta w celu minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Co zrobić, jeśli pominę dawkę leku Fentanyl?
- Należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub personelem medycznym.
- Nie należy podwajać dawki w celu uzupełnienia pominiętej, ponieważ może to prowadzić do przedawkowania.
- Lek Fentanyl jest podawany przez wykwalifikowany personel medyczny, dlatego wszelkie decyzje dotyczące dawkowania powinny być podejmowane przez lekarza.
Czy lek Fentanyl wpływa na płodność?
- W badaniach na zwierzętach niektóre testy wykazały zmniejszoną płodność samic po podaniu toksycznych dawek dla matek.
Zaleca się konsultację z lekarzem w przypadku planowania ciąży lub obaw dotyczących płodności.
Czy można brać lek Fentanyl razem z antykoncepcją hormonalną?
Kto jest podmiotem odpowiedzialnym dla leku Fentanyl?
Czy istnieją zamienniki dla leku Fentanyl?
Jak długo ważna jest recepta na lek Fentanyl?